انواع داوری 

داوری داخلی و بین المللی 

داوری داخلی : اختلافات مربوط به یک کشور با قوانین داخلی آن.

داوری بین المللی : اختلافات میان طرفین از کشورهای مختلف (مثل قراردادهای تجاری بین المللی)

در عصر پیچیدگی روابط تجاری و اجتماعی نظام های حقوقی و سنتی اغلب پاسخگوی نیازهای فوی و تخصصی ذینفعان نیستند.داوری به عنوان عدالت خصوصی پاسخی هوشمندانه به این چالش هاست:

آمار سازمان جهانی داوری نشان می دهد 87% اختلافات تجاری بین المللی ازطریق داوری حل می شوند

درجهانی که پیچیدگی روابط انسانی هرمرز شناخته شده ای را در می نوردد،داوری چنان پلی استوار میان حقوق و عمل ایستاده است.

داوری امروز نه یک انتخاب که ضرورتی انکار ناپذیر در مناسبات تجاری و اجتماعی است.از اختلافات تجاری بین المللی تا منازعات محلی این شیوه حل اختلاف نشان داده است که می تواند همزمان سه ویژگی ممتاز را ارائه دهد:سرعت،تخصص و انصاف.

یکی از معضلات دستگاه قضایی اطاله دادرسی است از جمله علل اطاله دادرسی حجم زیاد پرونده های وارده بر دستگاه قضایی است از مهمترین راهکارهای کاهش وارده پرونده به دستگاه قضایی مشارکت سایر بخش های غیرقضایی در رفع و فصل خصومت و حل و فصل اختلافات است قوه قضائیه برای رسیدن به این مقصود اقدامات گسترده ای انجام داده که تشکیل شوراهای حل اختلاف و بکارگیری ظرفیت مردم در این شوراها از جمله این اقدامات می باشد یکی از نهادهای دیگری که در این راستا موثر است و تاکنون بنا به جهات و دلایلی گوناگون آن توجه وافی به ان نشده داوری است داوری فرایندی است که بموجب آن اختلافات طرفین نسبت به حقوق و تکالیف قانونی خود از طریق قضاوت یک یا چندنفر داور حل و فصل میگردد و تصمیم مذکور لازم الاجرا می باشد به عبارت دیگر رفع اختلاف و نزاع حقوقی میان اصحاب دعوی که ناشی از توافق و اراده متداعیین توسط فرد یا افراد منتخب می باشد.

داوری نوعی قضاوت خصوصی است لذا داور تابع قاعده اعتبار امر قضاوت شده و یا قاعده فراق دادرسی می باشد و رای صادره در صورت قطعیت برای طرفین لازم الاجرا و توسط واحد اجرای احکام دادگستری در مورد آن اجراییه صادر میگرددبا وجود اینکه داوری دارای مزایای متعددی از جمله سرعت در رسیدگی حذف تشریفات کاهش هزینه های دادرسی در برخی از مواردنسبت به هزینه دادرسی در مراجع قضایی محرمانه و خصوصی بودن است با توجه به اینکه بیش از یکصد سال سابقه در قوانین ما از جمله قانون اصول محاکمات حقوقی داشته مع الوصف توجه جدی به آن نشده است از علل این امر ضعف فرهنگ سازی داوری در میانمردم جامعه قضات و اشخاص حقیقی و حقوقی ذیربط است ترویج نهاد داوری در راستای اجرای صحیح عدالت و حل و فصل اختلافات از جمله وظایف مصرحه قوه قضاییه در قانون اساسی است و در کاهش پرونده های وارده به مراجع قضایی موثر بوده و فرصتی ایجاد می کند تا مراجع قضایی با فراق بال و آسودگی بیشتر به پرونده های مهم بویزه پرونده های مرتبط با نظم و امنیت عمومی رسیدگی نماید.

داور دارای شان خطیر قضاوت است و در مقام یک قاضی خصوصی به قضاوت بین اشخاص می پردازد. لذا داور به ویژه داوران شاغل در نهادهای داوری سازمانی میبایست متصف به همان صفت پسندیده ای باشند که عرف جامعه از قضات دادگاه انتظار دارد.

عیسی نوشاد-معاونت توسعه حل اختلاف استان بوشهر

مزایای داوری

سرعت در رسیدگی:رسیدگی سریع تر به اختلافات نسبت به روند قضایی

کاهش بار محاکم قضایی : کم شدن فشار کاری روی دادگاه ها با ارجاع پرونده ها به داوری

کاهش وروردی پرونده ها به محاکم : کاهش تعدا پرونده های وارده شده به سیستم قضایی

کاهش اطاله دادرسی : جلوگیری از طولانی شدن فرآیند رسیدگی به دعاوی

انعطاف پذیری در محل رسیدگی : امکان انتخاب مکان مناسب برای داوری توسط طرفین

اجرای سریع رای داور : :اجرای فوری احکام داوری بدون تاخیرهای قضایی

قطعیت رای داور : غیرقابل تجدید نطر بودن آرای داوری در اکثر موارد

انعطاف پذیری طرفین در انتخاب داور : آزادی طرفین در انتخاب داور مورد اعتماد خود

تخصصی بودن : استفاده از داوران متخصص در حوزه موضوع اختلاف

محرمانگی : حفظ اسرار و اطلاعات طرفین در فرآیند داور.